* schapennet.nl de mooiste website voor liefhebbers van Schapen & Geiten *
Scholieren
Hier vindt je informatie voor een werkstuk of spreekbeurt.
Interessante gegevens over schapen voor scholieren die werkstukken, stageverslagen e.d. moeten maken. (niet over te nemen door beheerders van andere sites)
Een vreemde vraag die wij al meerdere keren kregen voorgelegd van leerlingen is deze:
- Hoe fixeer je een schaap?Wij denken dat men hiermee bedoelt hoe je een schaap moet vangen en in bedwang houden. Het vangen kan op diverse manieren, namelijk met een hond in een hoek drijven, of lokken met brokjes naar een stal of een pen (4 kleine hekjes in een vierkant). Om het schaap te pakken moet je de linkerhand om de keel houden en de rechterhand om de achterhand. Als je het schaap wilt behandelen kun je het in een schapenstoel zetten of het schaap op zijn kont zetten. Hij kan dan geen kant meer uit. Hoewel het vaak gedaan wordt is het niet de bedoeling het schaap aan de wol te pakken of aan de horens.
Benamingen:
Ram: mannelijk dier.
Ooi: vrouwelijk dier
Hamel: gecastreerde ram.
Lam: een jong schaap tot de leeftijd van 1 jaar.
Kween: een tweeslachtig dier (het dier heeft kenmerken van zowel ram als ooi).
Ovis Aries: Latijnse naam voor het huisschaap.
Ovis Ammon: Latijnse naam voor het wilde schaap.
Biest (colostrum): de eerste melk dat het lam van de moeder moet krijgen, biest bevat antistoffen en belangrijke vitaminen en mineralen.Lichaamstemperatuur van het schaap:
Lammeren: 38,5 - 40,5 graden
Volwassen schapen: 38,5 - 40 gradenHartslag (in rust):
Lammeren: 80-120
Volwassen schaap: 70-90
Ademhaling (in rust):
Lammeren: 20-30
Volwassen Schaap: 20-30Gebit:
Een schaap heeft alleen tanden in de onderkaak. De kiezen zitten wel in de boven en onderkaak. Een schaap heeft 8 snijtanden (alleen onder dus) en 24 kiezen. Aan het slijten van de tanden kun je zien hoe oud een dier is.Spijsvertering:
Het schaap is een herkauwer en heeft 4 magen; pens, lebmaag, boekmaag en netmaag.Voeding:
Het schaap eet voornamelijk ruwvoer; gras, hooi (gedroogd gras), graskuil (gedroogd gras maar vochtiger dan hooi) en snijmaïs. Krachtvoer wordt extra bijgegeven aan drachtige ooien en ooien met lammeren; voederbieten, grasbrok, schapenbrok en lammerkorrels.Draagtijd van een schaap:
Gemiddeld 147 dagen, makkelijker te onthouden is 5 maanden min 5 dagen.Aantal lammeren:
Is afhankelijk van het ras; sommige rassen krijgen meestal maar 1 lam (heideschapen), de meeste rassen krijgen makkelijk 2-lingen en erg vruchtbare rassen (Swifter/Romanov/Flevolander) krijgen zelfs 3, 4 of meerlingen.Gewicht van het schaap:
Ook dat is sterk afhankelijk van het ras; het kleinste ras (de Ouessant) weegt gemiddeld 14-15 kilo. Een zwaar vleesras kan wel 120-130 kilo wegen.Leeftijd van het schaap:
Een schaap kan een leeftijd bereiken van 15 tot 20 jaar maar dit komt in de praktijk zelden voor. Meestal gaan ze al veel eerder naar de slacht. Op deze oude leeftijd verliest een schaap zijn tanden en kiezen waardoor het niet meer goed kan eten.Nederlandse schapenrassen:
- Texelaar
- Blauwe Texelaar
- Dassenkop Texelaar
- Noord Hollander
- Swifter
- Flevolander
- Zeeuws of Fries Melkschaap
- Zwartbles
- Drents Heideschaap
- Schoonebeeker (heideschaap)
- Mergellander (heideschaap)
- Veluws Heideschaap
- Kempisch heideschaap
Enkele schapenziekten:
Een schaap kan heel veel ziekten en gebreken krijgen, we noemen er een paar.Zwoegerziekte
Dit is een virusziekte die een langzaam verlopende longaandoening veroorzaakt waartegen geen medicijn is, de dieren zijn erg kortademig en zullen na verloop van tijd sterven. Zwoegerziekte wordt wel bestreden door dieren die geen zwoegerziekte hebben apart te houden van schapen die het wel (zouden kunnen) hebben. Deze bedrijven noemt men dan 'zwoegerziekte vrij'.Zere bekjes
Ook dit is een virusziekte die vaker bij lammeren voorkomt dan bij volwassen schapen. Het dier krijgt blaasjes op de lippen die later korstjes worden. Het is zeer besmettelijk, ook voor de mens. Het schaap gaat er niet dood aan maar het is wel heel vervelend. De lammeren die zere bekjes hebben kunnen dit ook aan de spenen van het uier van de moeder brengen. Zere bekjes gaat vanzelf weer over, er kan wel tegen ingeënt worden.Rotkreupel
Dit wordt veroorzaakt door een bacterie die een ontsteking geeft aan de hoeven. De schapen kunnen moeilijk lopen en liggen vaak op de knieën te eten. Rotkreupel is besmettelijk en de andere schapen in dezelfde weide kunnen het dus ook krijgen. Genezen kan wel maar dat duurt erg lang, de schapen gaan in een voetbad, worden bekapt en kunnen ook een inenting ertegen krijgen.Myiasis
Deze aandoening wordt veroorzaakt door vliegen die eitjes leggen in de vacht van het schaap. De larven die uit de eitjes komen kruipen naar de huid en vreten de huid op. Als de schapenhouder niet snel merkt dat het schaap Myiasis heeft kan het dier eraan doodgaan. Om de larven te doden moet de wol geschoren worden en moet de aangetaste plek behandeld worden met een gif dat de larven doodt. De delen van de huid die zijn aangevreten moeten schoongemaakt worden met een desinfecterend middel en een speciale zalf om de huid te helen.Scheerziekte (darmdraaing)
Deze ziekte komt soms voor vlak nadat een schaap geschoren is maar kan ook voorkomen bij een schaap dat op de rug heeft gelegen. Schapen die tijdens het scheren 'over de rug' zijn gedraaid lopen kans dat de darmen ook een slag omdraaien. Hierdoor hopen zich gassen en giftige stoffen op waardoor het dier uiteindelijk binnen een paar uur sterft. Er is weinig aan te doen, meestal komt hulp te laat. Als je ooit in een weiland een schaap op de rug ziet liggen, die niet meer overeind kan komen moet je er direct naar toe gaan en hem rechtop zetten. De boer zal je er dankbaar voor zijn!
© schapennet.nl
2001
Een link
naar schapennet? Gebruik dit logo!
(rechtermuisknop op plaatje kilkken, save as / figuur opslaan als en in het plaatje een link maken naar www.schapennet.nl)